Het doolhof van klassieke muziek…

Het moet inmiddels alweer zo’n 15 jaar geleden zijn dat ik mijn eerste box met “klassieke meesterwerken” kocht. De meeste van deze cd’s staan nog steeds ergens achteraan in mijn kast, maar ik zet ze eigenlijk nooit meer op. Nader onderzoek leert dat een paar namen ontbreken; ooit vond ik Chopin niet om aan te horen, bestempelde ik het als puur gepingel. Het is net als bij eten, ook hier lijkt smaak zich bij mij te ontwikkelen. Werken van Chopin behoren momenteel tot mijn favoriete cd’s.

Maar het blijft zelfs na al die jaren nog steeds een wondere wereld, heb ik geen flauw idee wat ik moet kopen en vlucht vaak na een paar minuten de winkel uit. Bij klassieke muziek heb je in tegenstelling tot de meeste andere genres, drie dimensies; de componist, het werk en tot overmaat van ramp; verschillende uitvoerende artiesten. De componist en het werk kom ik meestal wel uit… maar dan? Tussen de verschillende uitvoeringen zit echt een wereld van verschil!

Bij de opmerking dat je de 9e van Beethoven hebt gekocht, krijg je van muziekkenners meestal meteen de vraag om welke uitvoering het gaat. Dat zou je bij een cd van Pink Floyd echt niet gebeuren. Behalve als je de inkoop verzorgt voor een keten van Chinese restaurants, maar om dat nu als maatstaf te nemen...

Het kan voorkomen dat je na een koopjesjacht thuiskomt met een cd waarop groot de naam ‘Beatles’ lonkt, je de cd in de speler gooit en vol verwachting de versterker ver opendraait. Waarbij je tot je schrik geen Lennon and friends hoort, maar een vaag oosters getokkel en palmfluiten. The Beatles BY …. zie je bij nadere bestudering staan. De kleine lettertjes… Vervolgens plant je de cd direct in de prullenbak…en houdt er verder je mond over.

Wel is het natuurlijk zo dat er een flink aantal songwriters is die veel goede muziek hebben geschreven, voor zichzelf en anderen. Maar ook daar kom je in de topverkopen zelden een cd tegen door een artiest of band met alleen maar liedjes van 1 songwriter, bijvoorbeeld Radiohead plays Abbey Road van de Beatles (zou trouwens wel boeiend zijn!)

Het is een interessant vraagstuk waarom deze extra dimensie vooral in de wereld van klassieke muziek geldt. Wat mij fascineert is wanneer deze kentering is geweest. Het is toch al een ‘moeilijk’ genre, waarvoor de belangstelling en interesse bij mij echt moest groeien. En het blijft het imago houden van een soort ‘elite’, of zelfs stoffig genre.
Een van de aspecten is natuurlijk dat wij geen opnames hebben van Beethoven, Mozart en nog een aantal ‘oude klassiekers’. Daarnaast zijn veel van de werken door een componist geschreven voor een orkest. Of heeft dit er ook mee te maken dat de moderne muziek niet te kopiëren is? Meer rust op de uitvoerende artiesten? Of moet muziek een bepaalde kwaliteit hebben om ‘los te komen van de componist’, en kent de afgelopen eeuw in de niet-klassieke muziek gewoon geen Beethovens of Chopins.

Wel bijzonder is dat klassieke muziek toch al het karakter van tijdloosheid meedraagt. Je lijkt een bepaalde ‘volwassenheid’ te moeten hebben om het te kunnen waarderen. Wat de voorzichtige stelling op zou leveren dat alleen de echte componisten zich bezig houden met klassiek. Maar dan heb ik nog wel een ontwikkeling door te maken; ik luister toch echt liever naar Radiohead dan Glass…